Umowa o dofinansowanie nr ……..
Projektu „....................................”
w ramach działania .................... priorytetu................
Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007 – 2013

zawarta w ..................... dnia ................... zwana dalej: „Umową”, pomiędzy

....................................................................... z siedzibą w………………………………, zwanym/-ną dalej „Instytucją Wdrażającą”, 
reprezentowanym/-ą przez 
…………………………......………….........................................................................................			(imię, nazwisko, pełniona funkcja)
na podstawie ........................... z dnia.........., którego oryginał albo potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia stanowi załącznik nr 1 do Umowy,
a
............................................................................................................................................... (nazwa i forma prawna/imię i nazwisko Beneficjenta)
z siedzibą /zamieszkałym/-łą w ............................................................................................................................................, NIP....................................................................................................................................... 
REGON……………………………………………………………………………………… zwanym/-ną dalej „Beneficjentem"
reprezentowanym/-ną przez
............................................................................................................................................,				(imię i nazwisko, pełniona funkcja)

na podstawie ........................... z dnia............, którego oryginał albo potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia stanowi załącznik nr 2 do Umowy,
zwanych dalej „Stronami”

Działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, oraz mając na uwadze postanowienia:
1)	rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006 r., s. 25 – 78 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 1083/2006”;
2)	rozporządzenia Rady (WE) nr 1084/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego Fundusz Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1164/1994 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006 r., s. 79 – 81);
3)	rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylającego  rozporządzenie (WE) nr 1783/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006 r., s. 1 – 11);
4)	rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Dz. Urz. UE L 371 z 27.12.2006 r., s. 1 – 169), zwanego dalej „rozporządzeniem 1828/2006”;
5)	Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia, przygotowanych w porozumieniu z Komisją Europejską, zatwierdzonych Decyzją Komisji Europejskiej z dnia 7 maja 2007 roku;
6)	Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007 – 2013, zwanego dalej „PO IiŚ”, zatwierdzonego decyzją Komisji Europejskiej z dnia 7 grudnia 2007 r. (znak C 2007/6321) i zatwierdzonego uchwałą Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 stycznia 2008 r. oraz Szczegółowego opisu priorytetów PO IiŚ wydanego przez Instytucję Zarządzającą;
7)	Porozumienia w sprawie ......................... zawartego pomiędzy Ministrem Rozwoju Regionalnego a Ministrem ......................... w dniu .........................
8)	Porozumienia/umowy w sprawie ......................... zawartego pomiędzy Ministrem ......................... a ......................... w dniu .........................
a także zważywszy, że:

1)	Projekt służy interesowi publicznemu poprzez przyczynianie się do efektywnej realizacji celów PO IiŚ, co uzasadnia przyznanie Beneficjentowi dofinansowania ze środków publicznych; 

2)	podstawowym celem Stron jest zrealizowanie Projektu przez Beneficjenta w pełnym zakresie i zgodnie z przyjętymi założeniami PO IiŚ;

3)	niezbędne jest zapewnienie zgodności zasad wdrażania PO IiŚ z wytycznymi wydawanymi przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego na podstawie ustawy; 

4)	prawidłowe zarządzanie środkami publicznymi wymaga stworzenia skutecznych mechanizmów w zakresie monitorowania, sprawozdawczości, ewaluacji i kontroli ich wydatkowania, w celu uniknięcia ewentualnych błędów i nieprawidłowości;

5)	niezbędne jest zapewnienie odpowiednich środków informacyjnych i promocyjnych w celu uświadomienia opinii publicznej roli środków publicznych przekazywanych na realizację Projektu;

6)	efektywna realizacja postanowień Umowy wymaga skoncentrowania ze strony Beneficjenta kompetencji do dokonywania wszelkich czynności związanych z realizacją Umowy przez ustanowionego pełnomocnika;

Strony Umowy uzgadniają, co następuje:

§ 1.
Przedmiot Umowy
1.	Przedmiotem Umowy jest udzielenie Beneficjentowi przez Instytucję Wdrażającą dofinansowania na realizację Projektu „...............................................”1 w ramach PO IiŚ oraz określenie praw i obowiązków Stron Umowy związanych z realizacją Projektu.
2.	Umowa stanowi umowę o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 30 ustawy.
§ 2.
Definicje
Ilekroć w Umowie jest mowa o:
1)	dochodzie – należy przez to rozumieć dochód, o którym mowa w art. 55 ust. 2 rozporządzenia 1083/2006, obliczony zgodnie z zasadami ustalonymi w Wytycznych                  w zakresie wybranych zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód  wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego;
2)	dofinansowaniu - należy przez to rozumieć środki publiczne przyznane Beneficjentowi w formie dotacji rozwojowej, o której mowa w art. 106 ust. 2 pkt 3a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o finansach publicznych”, na realizację Projektu w wysokości określonej w § 6 Umowy;
3)	Harmonogramie Projektu – należy przez to rozumieć: 
-	Harmonogram Realizacji Projektu, 
-	Plan finansowania Projektu, 
-	Plan wystąpień o środki dotacji rozwojowej 
stanowiące odpowiednio załączniki nr 3, 3a, 3b do Umowy;
4)	Instytucji Audytowej – należy przez to rozumieć Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej;
5)	Instytucji Certyfikującej (IC) – należy przez to rozumieć ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, którego obsługę w zakresie certyfikacji zapewnia komórka organizacyjna w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego odpowiedzialna za realizację zadań w zakresie certyfikacji, wskazana w Szczegółowym opisie priorytetów PO IiŚ;
6)	Instytucji Pośredniczącej (IP) - należy przez to rozumieć ministra właściwego do spraw ......................................, którego zadania w zakresie realizacji PO IiŚ wykonuje właściwa komórka organizacyjna w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw ..........................................;
7)	Instytucji Zarządzającej (IZ) – należy przez to rozumieć ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, którego obsługę w zakresie realizacji PO IiŚ zapewnia komórka organizacyjna w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego odpowiedzialna za przygotowanie i realizację PO IiŚ, wskazana w Szczegółowym opisie priorytetów PO IiŚ;
8)	okresie kwalifikowania wydatków – należy przez to rozumieć okres, w którym mogą być ponoszone wydatki kwalifikowalne, i w którym realizowany jest Projekt;
9)	płatności pośredniej - należy przez to rozumieć dofinansowanie przekazane Beneficjentowi na podstawie Umowy, zgodnie z warunkami określonymi w Wytycznych w zakresie sprawozdawczości PO IiŚ7 wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego, w celu refundacji części wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach realizacji Projektu, a nie będących płatnością końcową;
10)	płatności końcowej - należy przez to rozumieć dofinansowanie przekazane Beneficjentowi na podstawie Umowy, zgodnie z warunkami określonymi w Wytycznych w zakresie sprawozdawczości PO IiŚ wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego7, w celu refundacji ostatniej części lub całości wydatków kwalifikowalnych poniesionych w ramach realizacji Projektu; 
11)	Projekcie – należy przez to rozumieć przedsięwzięcie zatytułowane „_______________________”1, zgłoszone przez Beneficjenta we wniosku o dofinansowanie;
12)	rachunku bankowym Beneficjenta – należy przez to rozumieć:
a) wyodrębniony rachunek bankowy wskazany dla potrzeb przekazywania zaliczki dla Beneficjenta, prowadzony przez bank „___________________”, o numerze _____________________, (na dowód czego Beneficjent okazuje poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię umowy z bankiem/kopię zaświadczenia z banku5, która stanowi załącznik nr 4 do Umowy),
b) rachunek bankowy wskazany dla potrzeb przekazywania refundacji poniesionych wydatków, prowadzony przez bank „___________________”, o numerze ________________________________, (na dowód czego Beneficjent okazuje poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię umowy z bankiem/kopię zaświadczenia z banku5, która stanowi załącznik nr 4a do Umowy);
13)	wkładzie własnym Beneficjenta – należy przez to rozumieć środki finansowe i nakłady zabezpieczone przez Beneficjenta, które zostaną przeznaczone na pokrycie wydatków kwalifikowalnych i nie zostaną Beneficjentowi przekazane w formie dofinansowania (różnica między kwotą wydatków kwalifikowalnych a kwotą dofinansowania przekazaną Beneficjentowi, zgodnie ze stopą dofinansowania dla Projektu); 
14)	wniosku o dofinansowanie – należy przez to rozumieć wniosek zarejestrowany w Krajowym Systemie Informatycznym Monitorowania i Kontroli funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie 2007-2013 (KSI SIMIK 07-13) dnia _______________, o numerze ________________; 
15)	wniosku o płatność – należy przez to rozumieć wniosek, o którym mowa w Wytycznych w zakresie sprawozdawczości PO IiŚ wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego; 
16)	wydatku kwalifikowalnym – należy przez to rozumieć wydatek lub koszt poniesiony zgodnie z zasadami określonymi w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ7 wydanymi przez Ministra Rozwoju Regionalnego, który kwalifikuje się do refundacji ze środków przeznaczonych na realizację PO IiŚ;
17)	wykonawcy –  należy przez to rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, która złożyła Beneficjentowi ofertę, której oferta została wybrana przez Beneficjenta lub która zawarła z Beneficjentem umowę związaną z realizacją Projektu; 
18)	 zakończeniu realizacji Projektu – należy przez to rozumieć ostatni dzień okresu kwalifikowania wydatków, o którym mowa w § 7 ust. 2.
19)	zakończeniu inwestycji - należy przez to rozumieć termin wydania prawomocnej decyzji zezwalającej na użytkowanie. W przypadku kiedy pozwolenie na użytkowanie nie jest wymagane, należy przez to rozumieć termin odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji lub termin wydania innych równoważnych dokumentów potwierdzających termin odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji;

§ 3.
Zasady systemu realizacji PO IiŚ
1.	Instytucja Wdrażająca, zgodnie z przyjętym przez Radę Ministrów systemem realizacji PO IiŚ, w zakresie wykonania Umowy działa jako jej strona na podstawie umowy/porozumienia5 zawartej(go) z IP w dniu ………...............
2.	IZ i IP są uprawnione do samodzielnego i niezależnego korzystania z uprawnień przewidzianych dla Instytucji Wdrażającej na podstawie Umowy w zakresie przeprowadzenia kontroli, żądania przedstawienia dokumentów lub wyjaśnień, uznania całości lub części wydatków za niekwalifikowalne lub zażądania od Instytucji Wdrażającej rozwiązania Umowy.
3.	Beneficjent oświadcza, że zapoznał się i akceptuje zasady związane z systemem realizacji PO IiŚ, o którym mowa w ust. 1 i 2.

§ 4.
Zasady realizacji Projektu
1.	Beneficjent zobowiązuje się do zrealizowania Projektu w pełnym zakresie, zgodnie z Umową i jej załącznikami, z należytą starannością, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego. Beneficjent zobowiązuje się w szczególności do przestrzegania:
1)	zasad polityk wspólnotowych, które są dla niego wiążące, w tym przepisów dotyczących konkurencji, pomocy publicznej, udzielania zamówień publicznych, ochrony środowiska, oraz polityki równych szans;
2)	wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego wydanych na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy. Beneficjent jest zobowiązany do stosowania wytycznych w wersji obowiązującej na dzień dokonywania odpowiedniej czynności lub operacji związanej z realizacją Projektu;  
3)	zasad programu pomocowego przyjętego rozporządzeniem ....... z dnia ...... w sprawie ........ (Dz. U. ........)/decyzji Komisji Europejskiej z dnia … nr … w sprawie zatwierdzenia pomocy indywidualnej ;
2.	Beneficjent oświadcza, że zapoznał się z treścią wytycznych, o których mowa w ust. 1 pkt 2. O miejscu publikacji, zmianie oraz terminie, od którego wytyczne lub ich zmiany powinny być stosowane, Minister Rozwoju Regionalnego informuje w komunikacie zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
3.	Beneficjent zobowiązuje się zrealizować Projekt zgodnie z:
1)	wnioskiem o dofinansowanie;
2)	Opisem Projektu, stanowiącym załącznik nr 5 do Umowy; 
3)	Harmonogramem Projektu; 
4)	Potwierdzeniem Instytucji Pośredniczącej z dnia…………w sprawie przyznania dofinansowania z Funduszu Spójności dla Projektu……………………………………/Decyzją Komisji Europejskiej, wraz z aneksami, zwaną dalej „Decyzja KE”, stanowiące/ą załącznik nr 6 do Umowy.
4.	Zmiana warunków realizacji Projektu, która powodowałaby niezgodność Projektu z wnioskiem o dofinansowanie, wymaga zgody Instytucji Wdrażającej. 
5.	Zmiana warunków realizacji Projektu, która powodowałaby niezgodność z Opisem Projektu, wymaga zgody Instytucji Wdrażającej  i IP oraz aneksowania Umowy.
6.	 Zmiana terminów wynikających z Harmonogramu Projektu lub Harmonogramu uzyskiwania pozwoleń na budowę lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych: 
1)	do 3 miesięcy może wystąpić jednorazowo i nie wymaga zgody Instytucji Wdrażającej,
2)	od 3 do 6 miesięcy wymaga zgody Instytucji Wdrażającej, 
3)	powyżej 6 miesięcy wymaga zgody Instytucji Wdrażającej po uzyskaniu przez Instytucję Wdrażającą pozytywnej  opinii IP.
Zmiana powinna być przez Beneficjenta uzasadniona i nie wymaga aneksowania Umowy. Instytucja Wdrażająca ustosunkowuje się do zmian zaproponowanych przez Beneficjenta bez zbędnej zwłoki, uzasadniając swoje stanowisko w razie odmowy ich uwzględnienia.
7.	Zmiana terminów wynikających z Harmonogramu Projektu lub Harmonogramu uzyskiwania pozwoleń na budowę lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych14, która powodowałaby wydłużenie okresu realizacji Projektu:
1)	do 3 miesięcy wymaga zgody Instytucji Wdrażającej, 
2)	powyżej 3 miesięcy wymaga zgody Instytucji Wdrażającej po uzyskaniu przez Instytucję Wdrażającą pozytywnej opinii IP.
8.	Zmiana terminów wynikających z Harmonogramu Projektu lub Harmonogramu uzyskiwania pozwoleń na budowę lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych14, o której mowa w ust 7, wymaga aneksowania Umowy i odpowiedniej zmiany § 7 ust. 2
9.	Zmiana warunków realizacji Projektu, określonych w Decyzji KE, wymaga zgody Instytucji Wdrażającej, IP, IZ oraz Komisji Europejskiej i wymaga aneksowania Umowy13.
10.	Nie jest dopuszczalna zmiana Umowy w zakresie warunków realizacji Projektu, w rezultacie której Projekt przestałby spełniać kryteria wyboru projektów, według których był oceniany, zawarte w  dokumencie Kryteria wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko stanowiącym załącznik nr 1 do Szczegółowego Opisu Priorytetów PO IiŚ. 
11.	Nie jest dopuszczalna zmiana Umowy w zakresie warunków realizacji Projektu, której rezultatem byłoby nieprzyznanie Projektowi dofinansowania w czasie, gdy projekt podlegał ocenie  w ramach  procedury wyboru projektów.
12.	Beneficjent realizuje Projekt zgodnie z własnymi procedurami, zgodnymi z zasadami obowiązującymi w systemie realizacji PO IiŚ. Zmiany procedur w zakresie zawierania umów związanych z realizacją projektu wymagają akceptacji Instytucji Wdrażającej.
13.	Beneficjent informuje Instytucję Wdrażającą, w terminie 14 dni od dnia podpisania Umowy, o ustanowieniu Pełnomocnika ds. Projektu, który będzie osobą właściwą do reprezentowania Beneficjenta w kontaktach z Instytucją Wdrażającą w sprawach związanych z realizacją Umowy. Beneficjent niezwłocznie informuje o zmianie Pełnomocnika ds. Projektu.
14.	Pełnomocnikiem ds. Realizacji Projektu może być wyłącznie osoba, która pozytywnie ukończyła postępowanie prowadzone przez Instytucję Pośredniczącą.
15.	Strony zobowiązują się do udzielania pisemnych odpowiedzi na wszelkie wzajemne zapytania i wystąpienia dotyczące realizacji Umowy bez zbędnej zwłoki. 
16.	Beneficjent nie może, z zastrzeżeniem ust. 18 oraz § 7 ust. 1, 6 i 7, przenieść na inny podmiot praw i obowiązków wynikających z Umowy bez zgody Instytucji Wdrażającej.
17.	Beneficjent ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody powstałe w związku z realizacją Projektu.
18.	Niezależnie od tego, czy Beneficjent upoważni inny podmiot do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych, Beneficjent zawsze pozostaje jedynym podmiotem odpowiedzialnym za realizację Projektu, uprawnionym do kontaktowania się z Instytucją Wdrażającą oraz przedstawiania wniosków o płatność i otrzymywania dofinansowania.

§ 4a
Wymogi związane z ochroną środowiska

1.	Beneficjent zobowiązuje się do doręczenia Instytucji Wdrażającej kopii pozwolenia na budowę/pozwoleń na budowę/decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej spełniającego/-ych wymogi ponownej oceny oddziaływania na środowisko określone w Wytycznych w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego, w terminie/-ach określonym/-ych w Harmonogramie uzyskiwania pozwoleń na budowę lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych, stanowiącym załącznik nr 6a do Umowy.
2.	Instytucja Wdrażająca zobowiązuje się do niezwłocznej weryfikacji zgodności otrzymanej/-ych kopii pozwolenia/pozwoleń na budowę/decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z wymogami, o których mowa w ust. 1. Instytucja Wdrażająca zobowiązuje się powiadomić Beneficjenta o wynikach weryfikacji nie później niż w terminie … dni od dnia otrzymania kopii pozwolenia/pozwoleń na budowę/decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. 
3.	W przypadku stwierdzenia przez Instytucję Wdrażającą uchybień w uzyskanym/-ych przez Beneficjenta pozwoleniu/pozwoleniach na budowę/decyzji/-ach o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej skutkujących stwierdzeniem jego/ich niezgodności z Wytycznymi w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych wydanymi przez Ministra Rozwoju Regionalnego, Instytucja Wdrażająca zobowiązuje się wskazać rodzaj uchybienia oraz wezwać Beneficjenta do jego usunięcia w terminie ………. od dnia otrzymania wezwania.
4.	Instytucja Wdrażająca wstrzymuje wypłatę dofinansowania, o którym mowa w § 6 ust. 1 Umowy, w zakresie wydatków związanych z pracami budowlanymi realizowanymi na podstawie pozwolenia/pozwoleń na budowę/decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, o których mowa w ust. 1, do czasu potwierdzenia przez Instytucję Wdrażającą zgodności uzyskanego/-ych przez Beneficjenta pozwolenia/pozwoleń na budowę/decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z wymogami Wytycznych w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego. 

/§ 4a
Wymogi związane z ochroną środowiska

1.	Jeżeli na etapie prowadzonego postępowania w sprawie wydania pozwolenia/pozwoleń na budowę/decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wystąpi obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), Beneficjent zobowiązuje się do doręczenia Instytucji Wdrażającej kopii tej/-ych decyzji spełniającej/-ych wymogi określone w Wytycznych w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego, w terminie/-ach określonym/-ych w Harmonogramie uzyskiwania pozwoleń na budowę lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych, stanowiącym załącznik nr 6a do Umowy.
2.	Instytucja Wdrażająca zobowiązuje się do niezwłocznej weryfikacji zgodności otrzymanej/-ych kopii pozwolenia/pozwoleń na budowę/decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z wymogami, o których mowa w ust. 1. Instytucja Wdrażająca zobowiązuje się powiadomić Beneficjenta o wynikach weryfikacji nie później niż w terminie … dni od dnia otrzymania kopii pozwolenia/pozwoleń na budowę/decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. 
3.	W przypadku stwierdzenia przez Instytucję Wdrażającą uchybień w uzyskanym/-ych przez Beneficjenta pozwoleniu/pozwoleniach na budowę/decyzji/-ach o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej skutkujących stwierdzeniem jego/ich niezgodności z Wytycznymi w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych wydanymi przez Ministra Rozwoju Regionalnego, Instytucja Wdrażająca zobowiązuje się wskazać rodzaj uchybienia oraz wezwać Beneficjenta do jego usunięcia w terminie … od dnia otrzymania wezwania.
4.	Instytucja Wdrażająca wstrzymuje wypłatę dofinansowania, o którym mowa w § 6 ust. 1 Umowy, w zakresie wydatków związanych z pracami budowlanymi realizowanymi na podstawie pozwolenia/pozwoleń na budowę/decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, o których mowa w ust. 1, do czasu potwierdzenia przez Instytucję Wdrażającą zgodności uzyskanego/-ych przez Beneficjenta pozwolenia/pozwoleń na budowę/decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z wymogami Wytycznych w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego.

§ 5.
Wartość Projektu i źródła finansowania
1.	Planowany całkowity koszt realizacji Projektu wynosi ………………. PLN (słownie: ……………. PLN).
2.	Maksymalna kwota wydatków kwalifikowalnych wynosi ...................................... PLN (słownie: ......................................................... PLN).
3.	Wydatki wykraczające poza maksymalną kwotę wydatków kwalifikowalnych, określoną w ust. 2, w tym wydatki wynikające ze wzrostu kosztu całkowitego realizacji Projektu po podpisaniu Umowy, są ponoszone przez Beneficjenta i są wydatkami niekwalifikowalnymi.
4.	Beneficjent jest zobowiązany do zapewnienia sfinansowania wszelkich wydatków niekwalifikowalnych niezbędnych dla realizacji Projektu w pełnym zakresie.
5.	W przypadku, w którym całkowity koszt realizacji Projektu przekroczy kwotę ……………. PLN, beneficjent zobowiązuje się niezwłocznie poinformować o tym fakcie Instytucję Wdrażającą oraz w terminie 3 miesięcy złożyć do Instytucji Wdrażającej wniosek o potwierdzenie wkładu finansowego na mocy art. 39-41 rozporządzenia 1083/2006 zgodnie z załącznikiem XXI/XXII rozporządzenia 1828/2006.
6.	W sytuacji, o której mowa w ust. 5, gdy Decyzja KE będzie negatywna, Umowa ulega rozwiązaniu z dniem wydania Decyzji KE. Postanowienia §19 Umowy stosuje się odpowiednio.

§ 6.
Wysokość dofinansowania
1.	Instytucja Wdrażająca zobowiązuje się udzielić Beneficjentowi dofinansowania na realizację Projektu w wysokości ............ % kwoty wydatków kwalifikowalnych poniesionych w toku realizacji Projektu, nie więcej niż .......................... PLN (słownie: .........................PLN). 
2.	Z dniem, z którym decyzja o zwrocie przekazanego dofinansowania, o której mowa w § 17 ust. 1 i 2 Umowy stanie się ostateczna, maksymalna kwota dofinansowania, wskazana w ust. 1, ulega automatycznemu pomniejszeniu, o kwotę określoną w decyzji o zwrocie przekazanego dofinansowania, bez odsetek. 
3.	W przypadku dobrowolnego zwrotu przez Beneficjenta kwoty dofinansowania wykorzystanej lub pobranej w sposób określony w § 17 ust. 1, przed wydaniem decyzji o zwrocie przekazanego dofinansowania, o której mowa w § 17 ust. 1 i 2 Umowy, maksymalna kwota dofinansowania, wskazana w ust. 1, ulega automatycznemu pomniejszeniu o zwróconą kwotę bez odsetek.
4.	Z zastrzeżeniem ust. 5, w celu uniknięcia podwójnego finansowania, bezzwrotne środki publiczne, które zostały wypłacone Beneficjentowi, na przygotowanie lub realizację części lub całości zakresu rzeczowego Projektu,  na podstawie innych umów, zostają uwzględnione jako dofinansowanie Projektu i zostaną rozliczone we wnioskach o płatność tak jak zaliczka otrzymana na dofinansowanie Projektu.
5.	Beneficjent może otrzymać bezzwrotne środki publiczne na podstawie innych umów na finansowanie wkładu własnego Beneficjenta w Projekt do wysokości................................ Środki te nie będą traktowane jako dofinansowanie, jeśli w umowie, na podstawie której zostały przekazane, jest wskazane, że dotyczą finansowania wkładu własnego Beneficjenta w  Projekt.
§ 7.
Kwalifikowalność wydatków
1.	Warunkiem uznania wydatków za kwalifikowalne jest poniesienie ich przez Beneficjenta lub podmiot upoważniony do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych, wskazany w pkt IV Opisu Projektu oraz wskazany we wniosku o dofinansowanie i zaakceptowany przez Instytucję Wdrażającą, w związku z realizacją Projektu, zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy oraz Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ wydanymi przez Ministra Rozwoju Regionalnego.
2.	Okres kwalifikowania wydatków rozpoczyna się od dnia .................. i kończy się w dniu …………………… 
3.	Beneficjent zobowiązany jest zakończyć realizację zakresu rzeczowego Projektu, wynikającego z wniosku o dofinansowanie i Harmonogramu Projektu oraz przedłożyć wniosek o płatność końcową w terminie do 30 dni przed upływem okresu kwalifikowania wydatków, o którym mowa w ust. 2.
4.	Wydatki poniesione poza okresem kwalifikowania wydatków nie będą uznane za kwalifikowalne.
5.	Wydatki poniesione na podatek od towarów i usług (VAT) mogą zostać uznane za kwalifikowalne, jeśli nie podlega on zwrotowi lub odliczeniu na rzecz Beneficjenta, co Beneficjent potwierdza składając oświadczenie stanowiące załącznik nr 7 do Umowy. Szczegółowe zasady kwalifikowalności określają Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ wydane przez Ministra Rozwoju Regionalnego.       
6.	Wszelkie zmiany w zakresie podmiotów, które mogą ponosić wydatki kwalifikowalne, wymagają zmiany Umowy. Instytucja Wdrażająca nie wyrazi zgody w przypadku, gdy proponowane zasady realizacji części lub całości Projektu nie będą gwarantowały prawidłowego wykonania obowiązków wynikających z Umowy.
7.	W zakresie zachowania obowiązków wynikających z Umowy, Beneficjent ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania podmiotu upoważnionego. 
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              
§ 8.
Forma i warunki wypłaty dofinansowania oraz obsługa kasowa
1.	Instytucja Wdrażająca udzieli Beneficjentowi dofinansowania, o którym mowa w § 6, w  formie:
1)	zaliczki , przy czym jednorazowa transza zaliczki nie może przekroczyć ......... PLN (słownie: …............ PLN) i
2)	płatności pośrednich
w łącznej wysokości nie większej niż ................PLN (słownie..............PLN), oraz 
3)	płatności końcowej w wysokości co najmniej ............................ PLN (słownie: .................PLN).
2.	Łączne dofinansowanie przekazane Beneficjentowi w formie zaliczki i płatności pośrednich nie może przekroczyć 95% maksymalnej kwoty dofinansowania, o której mowa w § 6. Pozostała kwota dofinansowania będzie przekazana Beneficjentowi po akceptacji przez Instytucję Wdrażającą przedłożonego przez Beneficjenta wniosku o płatność końcową. 
3.	Dofinansowanie w formie zaliczki, o której mowa w ust. 1 pkt 1,  będzie przekazywane na wyodrębniony rachunek bankowy Beneficjenta, o którym mowa w § 2 pkt 12 lit. a., [Pierwsza transza zaliczki zostanie wypłacona w terminie …… dni  od podpisania Umowy./ Pierwsza transza zaliczki zostanie wypłacona po zatwierdzeniu przez Instytucję Wdrażającą wniosku o płatność]. Każda kolejna transza zostanie wypłacona pod warunkiem  złożenia i zatwierdzenia wniosku o płatność na co najmniej 70 % łącznej kwoty przekazanych wcześniej transz.
4.	Dofinansowanie w formie, o której mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, będzie przekazywane na rachunek bankowy Beneficjenta, o którym mowa w § 2 pkt 12 lit. b, po złożeniu i zatwierdzeniu wniosku o płatność, na zasadach i po spełnieniu warunków wynikających z poniższych przepisów, w możliwie najkrótszym terminie. 
5.	Terminy, wysokość oraz forma dokonywania płatności, o których mowa w ust. 1 są określone w Harmonogramie Projektu.
6.	Z zastrzeżeniem ust. 7, do dnia 30 czerwca oraz 31 grudnia każdego roku, Beneficjent przekazuje Instytucji Wdrażającej potwierdzenie aktualności Harmonogramu Projektu nie zmieniającej całkowitej wartości i okresu realizacji Projektu. 
7.	Beneficjent niezwłocznie przekazuje Instytucji Wdrażającej zmianę Harmonogramu Projektu w następujących przypadkach:
1)	po Decyzji KE lub decyzji IP zmieniającej wartość lub czas trwania Projektu lub
2)	po podpisaniu z wykonawcą umowy dla zadania objętego Projektem, lub
3)	po zmianie umowy, o której mowa w pkt 2, w zakresie rzeczowym lub finansowym, lub
4) w innych niż wymienione w pkt 1-3 oraz w przypadku wymienionym w pkt 2 i 3 po uzyskaniu akceptacji Instytucji Wdrażającej wyrażonej w formie pisemnej. 
8.	Beneficjent jest zobowiązany do dołożenia należytej staranności, aby wszelkie dane finansowe przekazywane Instytucji Wdrażającej były zgodne z rzeczywistym zapotrzebowaniem na dofinansowanie. 
9.	Wypłata dofinansowania następuje pod warunkiem dostępności środków na rachunku Instytucji Wdrażającej.
10.	Instytucja Wdrażająca nie ponosi odpowiedzialności za szkodę wynikającą z opóźnienia lub niedokonania wypłaty dofinansowania, będącą rezultatem w szczególności:
1)	braku środków na jej rachunku;
2)	niewykonania lub nienależytego wykonania przez Beneficjenta obowiązków wynikających z niniejszej Umowy.
11.	Z zastrzeżeniem ust. 3 i 16, warunkiem przekazania Beneficjentowi płatności pośrednich lub płatności końcowej jest zatwierdzenie przez Instytucję Wdrażającą poniesionych przez Beneficjenta wydatków kwalifikowalnych oraz, w przypadku płatności końcowej, rozliczenie zaliczki w całości. W tym celu, z zastrzeżeniem § 9 ust. 3, Beneficjent jest zobowiązany do składania Instytucji Wdrażającej wniosku o płatność pośrednią najpóźniej w terminie 14 dni kalendarzowych od upływu okresu sprawozdawczego obejmującego maksymalnie 3 miesiące oraz złożenia wniosku o płatność końcową  w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3. 
12.	Odsetki narosłe od  kwoty zaliczki, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w Wytycznych w zakresie sprawozdawczości PO IiŚ, podlegają zaliczeniu na poczet kolejnej płatności, Wypłata środków w ramach refundacji może nastąpić dopiero po spełnieniu warunków dotyczących wykorzystania zaliczki określonych w Wytycznych w zakresie sprawozdawczości PO IiŚ 
13.	Instytucja Wdrażająca weryfikuje wniosek o płatność pośrednią oraz załączone do niego dokumenty w terminie 60 dni od dnia ich otrzymania. W razie złożenia wniosku lub załączników zawierających błędy, lub niekompletnych Beneficjent jest zobowiązany, na wezwanie Instytucji Wdrażającej, do złożenia poprawionego dokumentu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W takim przypadku termin do weryfikacji wniosku biegnie na nowo, licząc od dnia złożenia poprawionego lub uzupełnionego dokumentu. W związku z koniecznością poprawiania błędów Strony mogą kontaktować się zachowując formę pisemną, wykorzystując do tego celu pocztę lub formę elektroniczną. 
14.	Przekazanie płatności końcowej następuje pod warunkiem zrealizowania pełnego zakresu rzeczowego Projektu, przeprowadzenia przez Instytucję Wdrażającą kontroli na zakończenie realizacji Projektu, której wyniki potwierdzą zrealizowanie Projektu zgodnie z postanowieniami Umowy i decyzji o dofinansowaniu, oraz po rozliczeniu w całości kwoty przekazanej zaliczki. 
15.	Beneficjent zwraca niewykorzystane w danym roku kalendarzowym środki pochodzące z otrzymanych zaliczek na rachunek wskazany przez Instytucję Wdrażającą, w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku kalendarzowego lub w terminie 10 dni od dnia określonego w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 157 ustawy o finansach publicznych. Zwrot zaliczki następuje wraz z odsetkami, jakie narosły od kwoty zaliczki w okresie, gdy pozostawała ona w dyspozycji Beneficjenta, o ile zwrot ten nie został dokonany w oparciu o postanowienia ust. 12. Beneficjent wnosi o wypłatę środków zwróconych w tym trybie i pomniejszonych o odsetki, o których mowa w zdaniu poprzednim, w kolejnym wniosku o płatność, o ile dokonał odpowiedniej modyfikacji Harmonogramu Projektu. 
16.	Instytucja Wdrażająca może wstrzymać dofinansowanie w przypadku realizowania Projektu niezgodnie z Umową lub Decyzją KE, a także w przypadku zaistnienia opóźnień lub braku postępów w realizacji Projektu w stosunku do Harmonogramu Projektu i Decyzji KE.
17.	W przypadku gdy realizowany przez Beneficjenta Projekt generuje dochody, które nie zostały uwzględnione przy podpisywaniu Umowy, zasady, na jakich następuje pomniejszenie należnego dofinansowania lub ewentualny zwrot środków określa art. 55 ust. 3 i 4 rozporządzenia 1083/2006 oraz , Wytyczne w zakresie wybranych zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód i  Wytyczne w zakresie trybu dokonywania płatności i rozliczeń wydane przez Ministra Rozwoju Regionalnego.
18.	W przypadku wystąpienia okoliczności, które mogą mieć wpływ na zmniejszenie poziomu maksymalnego dofinansowania ze środków Funduszu Spójności, zwanego dalej „FS” lub Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, zwanego dalej „EFRR”, dla projektu generującego dochód, Beneficjent najpóźniej wraz z wnioskiem o płatność końcową, a następnie w trzy lata po zamknięciu POIiŚ informuje o tych okolicznościach Instytucję Wdrażającą, aktualizując, w razie potrzeby, informacje w tym zakresie zgodnie z Wytycznymi w zakresie wybranych zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód wydanymi przez Ministra Rozwoju Regionalnego. Beneficjent nie informuje o zmianach dochodu, które wynikają z normalnej przy prognozowaniu na etapie przygotowania przedsięwzięcia niepewności co do wysokości przyszłych dochodów, pod warunkiem, że niepewność ta została w sposób wyraźny uwzględniona w analizie finansowej stanowiącej załącznik do wniosku o dofinansowanie, w szczególności w części dotyczącej analizy wrażliwości.
19.	Beneficjent, którego Projekt wygenerował nie uwzględniony wcześniej dochód, w okresie trzech lat od dnia zamknięcia PO IiŚ zobowiązany jest zwrócić część dochodu w proporcji, jaką stanowi kwota dofinansowania ze środków EFRR lub FS w kosztach całkowitych Projektu.
20.	Przepisów ust. 17-19 nie stosuje się do projektów podlegających zasadom dotyczącym pomocy publicznej w rozumieniu art. 87 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.11

§ 9.
Monitorowanie i sprawozdawczość
1.	Beneficjent zobowiązuje się przedstawiać Instytucji Wdrażającej:
1)	wniosek o płatność w części dotyczącej stanu realizacji Projektu;
2)	raporty z osiągniętych efektów, w tym efektów finansowych generowanych przez Projekt, w okresie 5 lat po zakończeniu realizacji Projektu.
2.	Wzory dokumentów, o których mowa w ust. 1, oraz terminy ich przekazania do Instytucji Wdrażającej zostały określone w Wytycznych w zakresie sprawozdawczości PO IiŚ.
3.	W przypadku, gdy Beneficjent nie poniósł w danym okresie sprawozdawczym wydatków kwalifikowalnych, składa wniosek o płatność, w terminach wynikających z § 8 ust. 11, wypełniając go jedynie w części dotyczącej stanu realizacji Projektu.
4.	Instytucja Wdrażająca monitoruje realizację Projektu, a w szczególności osiąganie wskaźników Projektu określonych w załączniku nr 8 do  Umowy.
5.	Beneficjent jest zobowiązany do przedstawiania na żądanie Instytucji Wdrażającej dokumentów służących monitorowaniu postępów realizacji Projektu innych niż określone w ust. 1. Terminy przedstawiania i wzory tych dokumentów określa Instytucja Wdrażająca
6.	Beneficjent jest zobowiązany do stosowania w załączniku nr 8 do Umowy, wnioskach o płatność oraz raportach z osiągniętych efektów wskaźników z aktualnego katalogu wskaźników obowiązkowych, zwanego dalej „katalogiem”. Katalog może ulec zmianie po podpisaniu Umowy
7.	Beneficjent jest zobowiązany, tam gdzie to możliwe, do przedstawiania wskaźników w podziale według płci, o ile dotyczą realizowanego Projektu.
8.	Beneficjent niezwłocznie informuje Instytucję Wdrażającą o wszelkich zagrożeniach w realizacji Projektu oraz nieprawidłowościach w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006.
§9a   
 System informatyczny
1.	Beneficjent posiadający dostęp do lokalnego systemu informatycznego jest zobowiązany do:
1)	wprowadzania do systemu, zgodnie z odpowiednimi instrukcjami, danych prawdziwych, prawidłowo zaklasyfikowanych, aktualnych i kompletnych, a także wprowadzania ich zgodnie z odpowiednimi instrukcjami;
2)	wykorzystywania systemu zgodnie z przepisami oraz zapewnienia bezpieczeństwa i poufności danych, o których mowa w pkt 1.
2.	Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, trwa podczas całego okresu realizacji Projektu i ustaje 5 lat po jego zakończeniu.
3.	Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 dotyczy również konieczności aktualizacji treści wniosku o dofinansowanie z wykorzystaniem elementów lokalnego systemu informatycznego.

§ 10.
Ewaluacja
W trakcie realizacji Projektu oraz po jego zakończeniu w okresie 3 lat od zamknięcia PO IiŚ,  Beneficjent jest zobowiązany do współpracy z podmiotami upoważnionymi przez IZ, IP, Instytucję Wdrażającą lub Komisję Europejską do przeprowadzania ewaluacji Projektu. W szczególności Beneficjent jest zobowiązany do:
1)	przekazywania tym podmiotom wszelkich informacji dotyczących Projektu we wskazanym zakresie, 
2)	uczestnictwa w wywiadach lub ankietach oraz badaniach ewaluacyjnych przeprowadzanych innymi metodami badawczymi.

§ 11.
Rzeczowe i ekologiczne rozliczenie realizacji Projektu
1.	Beneficjent jest zobowiązany przekazać do Instytucji Wdrażającej, wraz z wnioskiem o płatność końcową, wszelkie dokumenty potwierdzające wykonanie rzeczowe Projektu rozumiane jako realizacja Harmonogramu Projektu, zgodnie z zasadami określonymi w Wytycznych w zakresie sprawozdawczości PO IiŚ wydanymi przez Ministra Rozwoju Regionalnego. 
2.	W przypadku obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, Beneficjent zobowiązany jest do przedstawienia Instytucji Wdrażającej kopii pozwolenia na użytkowanie poświadczonej za zgodność z oryginałem w terminie ….….. dni od zakończenia inwestycji, tj. do dnia………
3.	W celu potwierdzenia efektu ekologicznego, rozumianego jako …………, Beneficjent zobowiązany jest przedstawić Instytucji Wdrażającej w terminie do …………………….. następujące dokumenty:
1)....................................................
2) ……………………………………
3)	……………………………………

4.	W przypadku nieprzedstawienia dokumentów, o których mowa w ust. 3 lub jeżeli na podstawie przedstawionych dokumentów nie można ustalić osiągnięcia zakładanego efektu ekologicznego wysokość dofinansowania ulega pomniejszeniu proporcjonalnie do osiągniętego efektu ekologicznego, określonego zgodnie z ust. 3.  
5.	W sytuacji, w której nie został osiągnięty zakładany efekt ekologiczny, beneficjent jest zobowiązany do zwrotu całości lub części przekazanego dotychczas dofinansowania.

§ 12.
Procedura zawierania umów w ramach wydatków kwalifikowalnych dla zadań objętych Projektem
1.	Beneficjent jest zobowiązany do zawierania umów, z tytułu których będzie ponosił wydatki kwalifikowalne dla zadań objętych Projektem, z  uwzględnieniem procedur przewidzianych w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr. 223, poz 1655 z późn. zm.),zwanej dalej „ustawą Pzp”, w przypadku, gdy wymóg jej stosowania wynika z ustawy Pzp. 
2.	Beneficjent zawierający umowy, do których nie stosuje się ustawy Pzp, zobowiązany jest zawierać umowy z wykonawcami w trybach, o których mowa w art. 701 – 705 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.),  chyba że przepisy szczególne wymagają innego trybu i formy zawarcia umowy. W przypadkach określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ Beneficjent może zawrzeć umowę w trybie innym niż wskazany w art. 701 – 705 Kodeksu cywilnego. 
3.	W odniesieniu do umów finansowanych w ramach Projektu z innych źródeł niż EFRR lub FS, co do których instytucje przyznające te środki wymagają stosowania odrębnych procedur przetargowych, postanowienia ust. 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia procedury zawarcia umowy z uwzględnieniem wymogów stawianych przez te instytucje, o ile nie są one sprzeczne z polskim prawem.
4.	Szczegółowe zasady zawierania umów zostały zawarte w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ wydanych przez Ministra Rozwoju Regionalnego.

§ 13.
Kontrola procedury zawierania umów dla zadań objętych Projektem
1.	Instytucja Wdrażająca kontroluje przestrzeganie przez Beneficjenta postanowień § 12 ust. 1-3. Obowiązki i uprawnienia Beneficjenta i instytucji kontrolujących określają Wytyczne w zakresie kontroli realizacji PO IiŚ7 wydane przez Ministra Rozwoju Regionalnego.
2.	Beneficjent zobowiązuje się do poddania się kontroli, o której mowa w ust. 1. 
3.	Beneficjent umożliwi na wniosek Instytucji Wdrażającej udział jej przedstawiciela 
w pracach komisji przetargowej w charakterze obserwatora.
4.	Na wniosek Instytucji Wdrażającej Beneficjent zobowiązuje się do przekazywania do Instytucji Wdrażającej lub innych podmiotów upoważnionych na mocy prawa, dokumentacji związanej z prowadzeniem procedur, o których mowa w § 12 ust. 1 - 3, a w szczególności:
1)	treści ogłoszenia, o którym mowa w art. 701 § 2 Kodeksu cywilnego, albo treści ogłoszenia o zamówieniu publicznym lub zaproszenia do negocjacji, a także specyfikacji istotnych warunków zamówienia; 
2)	informacji o wszczynanych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego albo rozpoczęciu procedury zawierania umowy w trybie art. 701 § 1 Kodeksu cywilnego;
3)	informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub o unieważnieniu tego postępowania albo informacji o wyniku postępowania przetargowego, o którym mowa w art. 701 Kodeksu cywilnego, przed zawarciem umowy z wykonawcą wraz z kopiami protokołu z postępowań, o których mowa powyżej, wraz z załącznikami;
4)	projektów umów i projektów aneksów do umów z wykonawcą;
5)	poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii umów i kopii aneksów do umów podpisanych z wykonawcą. 
5.	Beneficjent ma obowiązek dostarczyć do Instytucji Wdrażającej dokumenty, o których mowa w ust. 3, w terminach wskazanych przez Instytucję Wdrażającą. 
6.	Instytucja Wdrażająca prowadząc kontrolę procedury zawierania umów jest uprawniona do opiniowania dokumentów przekazanych przez Beneficjenta pod względem podmiotowej i przedmiotowej zgodności z Umową, jak również pod względem zgodności z zasadami zawierania umów określonymi w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IiŚ. Instytucja Wdrażająca wskazuje stwierdzone naruszenia procedury zawierania umów oraz wydaje opinię w sprawie stwierdzonych naruszeń.
7.	W przypadku, gdy Beneficjent nie zgadza się ze stwierdzonymi naruszeniami lub treścią opinii Instytucji Wdrażającej, informuje o tym Instytucję Wdrażającą na piśmie wraz z podaniem uzasadnienia swojego stanowiska.
7.  Instytucja Wdrażająca może odmówić części lub całości dofinansowania dla umowy lub umów w ramach Projektu, które zostały zawarte niezgodnie z zasadami zawierania umów, o których mowa w § 12, a w przypadku, gdy środki finansowe zostały już wypłacone, wystąpić do Beneficjenta o ich zwrot.
8.	Postanowienia niniejszego paragrafu nie ograniczają uprawnień instytucji kontrolujących wynikających z postanowień § 15. 
9.	Z zastrzeżeniem postanowień ust. 3 pkt. 4, w przypadku zmiany umowy z wykonawcą polegającej na zwiększeniu wartości umowy, Beneficjent zobowiązuje się do niezwłocznego przesłania do Instytucji Wdrażającej projektu aneksu wraz z podaniem uzasadnienia faktycznego i prawnego dla proponowanej zmiany umowy.
    
§ 14.
Ewidencja księgowa i archiwizacja danych
1.	Beneficjent zobowiązuje się do prowadzenia dla Projektu odrębnej informatycznej ewidencji księgowej kosztów, wydatków i przychodów lub stosowania w ramach istniejącego informatycznego systemu ewidencji księgowej odrębnego kodu księgowego umożliwiającego identyfikację wszystkich transakcji i poszczególnych operacji bankowych związanych z Projektem, oraz dokonywania księgowania środków zgodnie z obowiązującymi przepisami. 
2.	Beneficjent zobowiązuje się do archiwizowania na informatycznych nośnikach danych i przechowywania w sposób gwarantujący należyte bezpieczeństwo informacji wszelkich danych związanych z realizacją Projektu, w szczególności dokumentacji związanej z zarządzaniem finansowym, technicznym, procedurami zawierania umów z wykonawcami, przez okres co najmniej 3 lat od daty zamknięcia PO IiŚ. Instytucja Wdrażająca poinformuje Beneficjenta o dacie zamknięcia PO IiŚ. 
3.	Z uwzględnieniem ust. 2, w przypadku Projektu, w którym występuje pomoc publiczna obowiązek, o którym mowa w ust. 2 trwa 10 lat od dnia udzielenia pomocy publicznej.11
4.	Beneficjent zobowiązuje się do przekazywania Instytucji Wdrażającej, na jej żądanie, wszelkich danych związanych z realizacją Projektu.

§ 15.
Kontrola
1.	Wszystkie dokumenty oraz zapisy księgowe związane z realizacją Projektu podlegają kontroli prowadzonej przez Instytucję Wdrażającą, IP, IZ, IC, Instytucję Audytową, Komisję Europejską, Europejski Trybunał Obrachunkowy oraz inne właściwe krajowe organy kontroli. Beneficjent zobowiązany jest zapewnić dostęp do dokumentacji i poddać się prowadzonym kontrolom.
2.	Beneficjent zobowiązuje się zapewnić przedstawicielom instytucji, o których mowa w 
ust. 1, dostęp do miejsc realizacji Projektu, w celu przeprowadzenia kontroli rzeczowej.
3.	Szczegółowe uprawnienia i obowiązki Stron w toku kontroli oraz zasady jej przeprowadzania określają Wytyczne w zakresie kontroli realizacji PO IiŚ wydane przez Ministra Rozwoju Regionalnego. 
4.	Beneficjent zobowiązuje się przekazywać do Instytucji Wdrażającej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania ostatecznej wersji, kopie informacji pokontrolnych oraz zaleceń pokontrolnych albo kopie innych dokumentów spełniających te funkcje, powstałych w toku kontroli prowadzonych przez uprawnione do tego instytucje, inne niż Instytucja Wdrażająca, jeżeli kontrole te dotyczyły Projektu.

§ 16.
Trwałość Projektu
1.	Beneficjent zobowiązuje się do zapewnienia trwałości Projektu, w rozumieniu art. 57 ust. 1 rozporządzenia 1083/2006, w okresie 5 lat od daty zakończenia realizacji Projektu, pod rygorem obowiązku zwrotu środków. 
2.	Beneficjent niezwłocznie informuje Instytucję Wdrażającą o wszelkich okolicznościach mogących powodować zasadniczą modyfikację Projektu. 

§ 17.
Zwrot środków
1.	W sytuacjach, gdy dofinansowanie otrzymane przez Beneficjenta zostało:
1)	wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem;
2)	wykorzystane z naruszeniem procedur obowiązujących przy realizacji Projektu;
3)	pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
 –   podlega ono zwrotowi w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 211 ustawy o finansach publicznych.
2.	W przypadku podjęcia przez IZ decyzji o zwrocie przekazanego dofinansowania, Beneficjent dokona zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji o zwrocie. Numer rachunku oraz kwota wymagana do zwrotu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych zostanie określona w wydanej decyzji o zwrocie.
3.	Instytucja Wdrażająca może wstrzymać dofinansowanie do czasu wyjaśnienia zastrzeżeń, co do prawidłowości jego wykorzystania. 
4.	Instytucja Wdrażająca, w przypadku stwierdzenia powstania zagrożenia realizacji Projektu zgodnie z Umową, w szczególności zagrożenia dla osiągnięcia zakładanego efektu rzeczowego, efektu ekologicznego lub możliwości utrzymania trwałości Projektu,  może wstrzymać wypłatę dofinansowania do dnia ustanowienia przez Beneficjenta dodatkowego zabezpieczenia prawidłowej realizacji Projektu, w zakresie i formie wskazanych i zaakceptowanych przez Instytucję Wdrażającą. 
5.	Jeżeli Beneficjent nie dokona zwrotu przekazanego dofinansowania, w terminie o którym mowa w ust. 2,  Instytucja Wdrażająca dokona potrącenia, z kwoty kolejnej transzy wynikającej z kolejnego wniosku o płatność, kwoty dofinansowania wykorzystanego niezgodnie z przeznaczeniem lub wykorzystanego z naruszeniem procedur obowiązujących przy realizacji Projektu lub pobranego niezależnie lub w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. 
6.	W sytuacji, o której mowa w ust. 1, gdy nie jest możliwe dokonanie potrącenia, o którym mowa w ust. 5, a Beneficjent nie dokonał terminie zwrotu, o którym mowa w ust. 2, Instytucja Wdrażająca podejmie czynności zmierzające do odzyskania należnych środków z wykorzystaniem wszelkich środków prawnych.  
7.	Beneficjent zobowiązuje się do pokrycia udokumentowanych kosztów działań windykacyjnych podejmowanych wobec niego, a w szczególności kosztów pomocy prawnej świadczonej przez doradców prawnych, pełnomocników oraz ekspertów.
8.	Odsetki od kwoty dofinansowania podlegającego zwrotowi, zgodnie z ust. 1, są naliczane od dnia przekazania środków Beneficjentowi przez Instytucję Wdrażającą, tj. od dnia dokonania przelewu środków na rachunek bankowy Beneficjenta.
9.	Beneficjent zobowiązuje się w umowie z podmiotem upoważnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych zastrzec, na podstawie art. 393 Kodeksu cywilnego, że podmiot upoważniony do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych będzie zobowiązany do zwrotu środków publicznych, otrzymanych na ponoszenie tych wydatków, w wypadku zaistnienia podstaw do zwrotu tych środków, bezpośrednio do Instytucji Wdrażającej na zasadach obowiązujących Beneficjenta. Nie ogranicza to prawa Instytucji Wdrażającej do żądania zwrotu tych środków również od Beneficjenta jak od dłużnika solidarnego.

§ 18.
Informacja i promocja
1.	Beneficjent jest zobowiązany do informowania opinii publicznej o fakcie otrzymania dofinansowania na realizację Projektu w ramach PO IiŚ, zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu 1828/2006 oraz zgodnie z zasadami promocji projektów dla beneficjentów PO IiŚ 2007 – 2013. 
2.	W celu zapewnienia społeczeństwu prawidłowej informacji na temat unijnego źródła dofinansowania i wkładu w realizowany Projekt w ramach PO IiŚ, Beneficjent wyraża zgodę na wykorzystanie powyższej informacji przez IW, IP i IZ.

§ 19.
Rozwiązanie Umowy
1.	Beneficjent może wypowiedzieć Umowę w formie pisemnej z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia.
2.	Instytucja Wdrażająca może wypowiedzieć Umowę ze skutkiem natychmiastowym, w formie pisemnej, w przypadku, gdy Beneficjent nie realizuje Projektu na warunkach określonych w Umowie, a w szczególności:
1)	opóźnia się w realizacji Projektu w stosunku do Harmonogramu Projektu o okres dłuższy niż 6 miesięcy albo gdy inne okoliczności czynią zasadnym przypuszczenie, że ukończenie Projektu nie nastąpi w terminie wynikającym z Harmonogramu Projektu;
2)	dokonał zasadniczej modyfikacji Projektu, w rozumieniu art. 57 ust. 1 rozporządzenia 1083/2006;
3)	nie stosuje się do zaleceń lub rekomendacji instytucji, o których mowa w §15 ust. 1.
3.	Rozwiązanie Umowy w trybie, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie zwalnia Beneficjenta z obowiązku złożenia części sprawozdawczej wniosku o płatność oraz raportu, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 2, w terminie 2 miesięcy od daty rozwiązania Umowy oraz archiwizowania dokumentacji związanej z jego realizacją, zgodnie z § 14 ust. 2. 
4.	Z zastrzeżeniem § 17 ust. 1,  w przypadkach rozwiązania Umowy w trybach, o których mowa w ust. 1 i 2,  Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu wypłaconego dotychczas dofinansowania w terminie 30 dni od dnia rozwiązania Umowy, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Beneficjent zobowiązuje się do pokrycia udokumentowanych kosztów działań windykacyjnych podejmowanych wobec niego. 
5.	W przypadku rozwiązania Umowy w trybie, o którym mowa w ust. 2 oraz w § 21 ust. 2, Beneficjentowi nie przysługuje odszkodowanie.
6.	Umowa może zostać rozwiązana za porozumieniem Stron. Z zastrzeżeniem § 17 ust. 1, Strony ustalają zasady, na jakich następuje zwrot dofinansowania otrzymanego przez Beneficjenta.
7.	Umowa wygasa w przypadku wykonania przez Strony wszelkich wynikających z niej zobowiązań.

§ 20. 
Zabezpieczenie wykonania Umowy 
1.	Warunkiem wypłaty dofinansowania jest ustanowienie przez Beneficjenta zabezpieczenia należytego wykonania zobowiązań wynikających z Umowy.

§ 20a. 
Warunki zawieszające wypłatę dofinansowania związane z zabezpieczeniem wykonania Umowy
1.	Beneficjent zobowiązuje się dostarczyć przed pierwsza wypłatą dofinansowania, nie później niż do dnia ……., następujące dokumenty:
1)	…
2)	….
3)	…
2. W przypadku niedostarczenia w terminie dokumentów, o których mowa w ust. 1 lub ich niezaakceptowania przez Instytucję Wdrażającą może ona wstrzymać wypłatę dofinansowania i zażądać od Beneficjenta dostarczenia prawidłowo sporządzonych, poprawionych lub uzupełniających dokumentów w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia. Skutki wstrzymania wypłaty dofinansowania obciążają Beneficjenta.
3. W przypadku nie dostarczenia w terminie prawidłowo sporządzonych, poprawionych lub uzupełniających dokumentów, o których mowa w ust. 2, lub ich nie zaakceptowania przez Instytucję Wdrażającą może ona wypowiedzieć Umowę.

§ 21. 
Postanowienia końcowe
1.	Postanowienia Umowy, które odnoszą się do Decyzji KE, obowiązują od dnia wydania Decyzji KE.
2.	W przypadku, gdy Komisja Europejska odmówi wniesienia do Projektu wkładu finansowego z funduszy Umowa ulega rozwiązaniu z dniem doręczenia Decyzji KE Beneficjentowi.
3.	Instytucja Pośrednicząca/Wdrażająca, doręczając Decyzję KE Beneficjentowi, wzywa Beneficjenta do zwrotu środków wypłaconych na podstawie Umowy, na wskazany rachunek bankowy, w terminie …. 
4.	W przypadku gdy Beneficjent nie dokona zwrotu wypłaconych środków w wyznaczonym terminie, zostaną mu naliczone odsetki w wysokości ustawowej zgodnie z art. 359 §  2 Kodeksu cywilnego. 
5.	Jeżeli zakres rzeczowy lub  finansowy Projektu zatwierdzony przez Komisję Europejską jest inny niż określony w Umowie, Strony zobowiązują się do niezwłocznej zmiany Umowy w zakresie wynikającym z Decyzji KE. Wydatki przeznaczone na zadania będące poza zakresem rzeczowym lub finansowym Projektu zatwierdzonym przez Komisję Europejską uznane będą za niekwalifikowalne. Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu środków wypłaconych na podstawie Umowy, poniesionych na zadania będące poza zakresem rzeczowym lub finansowym Projektu zatwierdzonym przez Komisję Europejską. Postanowienia ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio. 
6.	W przypadku równoczesnego zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 2 i § 17 ust. 1  albo ust. 5 i § 17 ust. 1 zwrot środków wypłaconych na podstawie Umowy następuje w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 211 ustawy o finansach publicznych.
7.	Wszelkie zmiany Umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności i są wprowadzane w formie aneksu, z zastrzeżeniem § 4 ust 6. Zmiana postanowień Umowy, których źródłem jest Decyzja KE, wymaga uprzedniej zgody Komisji Europejskiej.
8.	Wszelkie wątpliwości powstałe w trakcie realizacji Projektu oraz związane z interpretacją Umowy będą rozstrzygane w pierwszej kolejności w drodze konsultacji pomiędzy Stronami. 
9.	Jeżeli Strony nie dojdą do porozumienia w drodze konsultacji, spory będą poddane rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Instytucji Wdrażającej.
10.	Wszelkie oświadczenia składane przez Strony w związku z Umową wymagają dla swojej ważności zachowania formy pisemnej lub równoważnej. Oświadczenia powinny być doręczane na adres właściwej Strony wskazany w komparycji Umowy. O zmianie adresu Strona powinna niezwłocznie powiadomić drugą stronę na piśmie, pod rygorem uznania oświadczenia za nieskutecznie doręczone.
11.	Załączniki stanowią integralną część Umowy. 
12.	Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednej dla każdej ze Stron
13.	Umowa wchodzi w życie z dniem jej podpisania przez Strony, w dacie złożenia podpisu przez ostatnią z nich.

Beneficjent	Instytucja Wdrażająca
..........................................				............................................................

Spis załączników

1.	Dokument potwierdzający umocowanie przedstawiciela Instytucji Wdrażającej do działania w jej imieniu i na jej rzecz (pełnomocnictwo, odpis z KRS, inne).
2.	Dokument potwierdzający umocowanie przedstawiciela Beneficjenta do działania w jego imieniu i na jego rzecz (pełnomocnictwo, odpis z KRS, inne).
3.	Harmonogram Realizacji Projektu.
3a. Plan finansowania Projektu. 
3b. Plan wystąpień o środki dotacji rozwojowej.
4.	Kopia umowy z bankiem/zaświadczenia z banku o posiadaniu przez Beneficjenta rachunku bankowego5, na który będą przekazywane środki na dofinansowanie w formie zaliczki
4a. Kopia umowy z bankiem/zaświadczenia z banku o posiadaniu przez Beneficjenta rachunku bankowego5, na który będą przekazywane środki na dofinansowanie w formie refundacji poniesionych wydatków
5.	Opis Projektu.
6.	Decyzja Komisji Europejskiej wraz z aneksami13.
6a  Harmonogram uzyskiwania pozwoleń na budowę lub decyzji o zezwoleniu na realizację
      inwestycji drogowych
7.	Oświadczenie Beneficjenta dotyczące wydatków kwalifikowalnych, w odniesieniu do których nie uzyskał on zwrotu podatku od towarów i usług (VAT).
8.	Zestawienie wskaźników do monitorowania Projektu.
9.	Decyzja KE potwierdzająca, że  dofinansowanie nie jest pomocą publiczną albo jest pomocą publiczną zgodną ze wspólnym rynkiem.